Inventario forestal continuo de Galicia (IFCG)

Compartir

O territorio forestal galego caracterízase por cambios de uso frecuentes e pola importancia económica da masa forestal. As masas dedicadas á produción de madeira, concentrada nos montes de particulares, cun alto grao de parcelamento e nos montes veciñais, en grandes unidades de explotación, supoñen o 4% da superficie arborizada dedicada á produción de madeira en España e nela prodúcese o 57% da madeira cortada no estado.

O Inventario Forestal Nacional (IFN) é unha ferramenta indispensable e integra información fundamental para comprender a situación do monte en todas as comunidades autónomas. Con todo, o seguimento da evolución do monte nos distintos ecosistemas, a planificación forestal e da industria galega, así como as novas demandas sociais, requiren unha maior intensidade de inventario e unha adaptación da metodoloxía utilizada.

Na análise do IV Inventario Forestal Nacional, realizado en 2009, detectáronse deficiencias e carencias que era preciso corrixir e melloras que era necesario introducir. Estas son, entre outras:

  • Resolución temporal non adaptada ao crecemento das especies principais. Actualmente, 10 anos (IFN) ou 5 anos (Inventario de Especies de Crecemento Rápido do Norte Peninsular, IFNN).
  • Excesiva clasificación en masas mixtas e de distribución irregular polo deseño de parcela e de mostraxe.
  • Confusión de varias especies do xénero Eucalyptus (especialmente E. nitens e E. globulus). 
  • Algunhas especies non están ben estudadas.
  • Dificultade para facer inferencias dasométricas a escalas menores, como distritos forestais (1/19 da superficie de Galicia).
  • Imposibilidade de incluír información adicional na inferencia. Non permite a incorporación de información adicional relevante provinte de fontes externas (datos de teledetección, bases de datos administrativas, etc.).

Para estudar posibles solucións a estes problemas, o Consello Forestal de Galicia acordou no ano 2014 crear un grupo de traballo. Este grupo naceu para dar resposta ás demandas da sociedade galega a fin de que se acordase o modelo de monte que se desexa para Galicia no futuro e que dito modelo servise de guía na elaboración da revisión do Plan Forestal de Galicia. A metodoloxía empregada tivo como principal obxecto establecer as ditas directrices de revisión a través dun proceso participativo, cun enfoque integrado de monte e de forma consensuada por todos os axentes relacionados co monte. Os resultados do seu traballo foron difundidos ao ano seguinte, en decembro do ano 2015, sendo unha das súas directrices a creación dun inventario forestal propio que “combinase a realización dos inventarios clásicos, baseados en parcelas circulares de radio variable, con voos LIDAR de frecuencia relativa, para actualizar progresivamente as medicións”.

No ano 2018 o Ditame da Comisión especial non permanente de estudo e análise das reformas da política forestal, de prevención e extinción de incendios forestais e do Plan Forestal de Galicia sinalaba que era necesario crear un “Sistema de Información e Estatística Forestal de Galicia, como mecanismo que permita facer diagnoses adecuadas e ser unha ferramenta esencial para a toma de decisións de políticas públicas ou empresariais relacionadas co sector forestal.”

Por esta razón a Consellería do Medio Rural asinou un convenio de colaboración coas universidades de Santiago de Compostela e Vigo para o desenvolvemento do Inventario forestal continuo de Galicia (IFCG). O obxecto deste convenio é regular así o marco común de colaboración entre estas institucións asinantes.

As actuacións comprendidas no convenio están dirixidas a realizar un traballo conxunto entre as institucións para coñecer a situación dos recursos forestais de Galicia e desenvolver plenamente a necesaria produción científica e académica en materia de inventarios forestais da nosa comunidade. 

Para iso, é necesario realizar un seguimento e avaliación do estado das masas arboradas e estimar a cantidade e calidade de ditos recursos para, deste xeito, crear un sistema de apoio ás decisións en materia de política forestal baseado nun sistema de seguimento forestal continuo para Galicia.

Este sistema debe presentar as seguintes características: 

  • Permanente. A metodoloxía a desenvolver terá en conta os aspectos económicos que puidesen comprometer o mantemento futuro do sistema. O devandito sistema a deseñar deberá, no posible, estar baseado en información dispoñible de forma continua, e/ou que sexa o suficientemente flexible para adaptarse a eventuais cambios de dispoñibilidade da información necesaria.
  • Rigor metodolóxico. As estimacións a desenvolver polo sistema deberán ser obxectivas, cribles e cun nivel de incerteza coñecido, facéndoo transparente e verificable, tanto nos métodos como nas estimacións puntuais e aceptado pola comunidade científica especializada.

O convenio subscrito ten unha duración de tres anos e está dividido en dúas fases. Na primeira fase abordaranse os aspectos metodolóxicos que permitirán o deseño do sistema de seguimento forestal. A duración prevista desta primeira fase é de dous anos. A segunda fase centrarase en aspectos operativos que permitan a posta en marcha do sistema de seguimento forestal.

Este Inventario Forestal Continuo de Galicia permitirá ás administracións forestais coñecer a dispoñibilidade real das masas forestais galega, tanto dende un punto de vista tecnolóxico como económico. 

Por tanto, a finalidade deste convenio é a de contribuír ao desenvolvemento forestal de Galicia, que só se pode entender coa participación compartida de todas as partes onde, a través dun proceso sinérxico, cada unha delas consiga os obxectivos individuais e colectivos que dunha forma illada non poderían acadar.

Difusión dos primeiros resultados do IFCG

A continuación, publícanse as primeiras entregas do IFCG, trátase dos:

  • Mapas de clasificación de usos e especies a partir dos datos satelitais de media (Sentinel-2) e alta resolución (Worldview-3).
  • Mapas de dispoñibilidade técnica e legal dos recursos forestais.

Estes mapas están dispoñibles para os concellos de Oia (Pontevedra), Carral e Abegondo (A Coruña), Alfoz (Lugo) e Laza (Ourense).

  • Informe de resultados do inventario piloto da Rede Base.
  • Datos orixe do inventario piloto da Rede Base.

A Rede Base do inventario piloto consistiu nunha rede de parcelas rectangulares (90m×30m) situada nunha malla de 8×8 quilómetros (345 parcelas) ao longo do territorio galego. Os datos e resultados publicados son polo momento provisionais, e poderían sufrir modificacións (última actualización: 18/03/2022).

Descarga da información:

Antes da súa descarga e para unha axeitada interpretación, aconséllase ler os informes explicativos elaborados da cartografía de clasificación de usos (aquí) e da dispoñibilidade legal e técnica dos recursos forestais (aquí), e o protocolo de campo do inventario piloto da Rede Base (aquí) que se presentan a continuación.